باشد و عرب « ناقه » گويد « 1 » . رودكى « 2 » گفت : بيت چونكه « 3 » مالنده « 4 » به دو گستاخ شد * تندرستى آمد و « 5 » درواخ شد دوخ : گياهى بود كه بزمستان در مسجدها افكنند يا از وى « 6 » حصير بافند « 7 » و بزمستان در زير اندازند و عرب آن را « بردى » گويد « 8 » و به خوزستان « لبانى « 9 » » و در اران « 10 » و موقان « 11 » و ديگر ولايات « 12 » « قنطره « 13 » » گويند « 14 » و در بيشتر « 15 » مواضع خاصه در تبريز و نخجوان وقتى كه آن گياه خشك شود بيك « 16 » اندازه پاره ( پاره « 17 » ) كنند و كبريت در هر دو سر او مالند و فروشند « 18 » . شاكر « 19 » بخارى گفت : بيت روى مرا هجر كرد زردتر از زر « 20 » * گردن من عشق كرد نرمتر از دوخ « 21 » و در بعضى از نسخها « 22 » « دخ » است بحذف « واو « 23 » » ( و مستشهد آن بيت مذكور است و در بيت نيز « واو » محذوف است . حكيم انورى گفت بر طريق لكنت : [ بيت ] گفتا دد ده گز حصصير « 24 » سره را چند * نه از كننب « 25 » و زدددخ وز « 26 » نننال ) « 27 » ديولاخ : چند معنى دارد « 28 » : اول سردسير « 29 » بود « 30 » . دوم « 31 » شورستان باشد . سيوم جايى بود دور از آبادانى ( كه مردم آنجا نرسند و « 32 » ) مولانا شمس الدين محمد « 33 » كوتوال گفت : بيت ز آباد رفته سوى ديو لاخ * برو تنگ گشته جهان « 34 » فراخ « 35 » چهارم خارستان بود « 36 » . عنصرى گفت : بيت چريده « 37 » ديو لاخ آگنده پهلو * بتن فربه ميان چون موى لاغر

--> ( 1 ) - د : گويند / ك : « بيماريست كه بتن درستى رسد » / فروزانفر : ( در بشرويه درواخ يعنى سالم و بىعيب گويند : « تخم مرغ درواخ يا درواق بده » ) ( 2 ) - د : روزكى / ك : و رودكى ( 3 ) - د : جونك ( 4 ) - ط / د : نالنده / ك : ناله ( متن از دهخدا . يغما شمارهء 10 سال 3 ) ( 5 ) - / ط / ك : آمده . ( 6 ) - د : ازو ( 7 ) - ك : گياهيست كه ازو حصير بافند ( 8 ) - ط / ك : گويند ( 9 ) - د : كبالى / ك : ندارد ( 10 ) - ط : ايوان / ك : موران ( 11 ) - د : توقان ( 12 ) - د : ولايت / ك : « و ديگر ولايت » ندارد ( 13 ) - د : ندارد / ك : قنطر ( 14 ) - ك : خوانند ( 15 ) - د : شر ( در حاشيه : بيشتر ) ( 16 ) - د : بريك ( 17 ) - داخل دو هلال از « د » ( 18 ) - ك : از « و در بيشتر » ببعد را ندارد و بجاى آن چنين آورده : « و آن را خشك كنند و كبريت در سر آن مالند » ( 19 ) - ط / د : شاكرى ( متن از « لف 80 » ) ( 20 ) - هر دو نسخهء « ط » و « د » : روى مرا زرد كرد زردتر ( د : زودتر ) از زر ( متن از « لف 80 » و تصحيح دهخدا در حاشيهء « د » ) ( 21 ) - د : دوزخ / ك : اين بيت و گويندهء آن را ندارد ( 22 ) - د : بعض نسخها / ك : بعضى نسخها ( 23 ) - ك : « بحذف واو » ندارد ( 24 ) - د : دده كز حصصرى ( 25 ) - د : كب كتب و از ( 26 ) - د : و از تنه نال ( اصلاح بيت از ديوان انورى و در اين كتاب : « نى از لله لخ و ز كنه تب . . . » ) ( 27 ) - فروزانفر : « در بشرويه « لوخ » گويند و در تالابها رويد . » ( 28 ) - ك : ندارد ( 29 ) - ط : سپر و سبز / ك : سر سپر ( 30 ) - ك : باشد ( 31 ) - ك : دويم شورستان ( 32 ) - داخل دو هلال از « د » / ك : سيوم آبادى ( 33 ) - د : « محمد » ندارد ( 34 ) - ط : جهانى ( 35 ) - ك : اين شاهد و نام گويندهء آن را ندارد ( 36 ) - د : باشد / ك : « بود » ندارد ( 37 ) - ط : جريده